مسعود ده نمکی

مسعود ده‌نمکی

فصل نهم: اثرات صلوات

1. با هر بار ذکر صلوات، خداوند در هزار صف از فرشتگان هزار صلوات فرستاده و همه کائنات به تبع از حضرت حق صلوات بر ذاکر صلوات می‌فرستند

امام صادق (ع) می‌فرمایند: «چون نام پيغمبر (ص) برده شد بسيار بر او صلوات بفرستيد، زيرا هركس يك صلوات بر پيغمبر (ص)  بفرستد خداوند هزاربار در هزار صف از فرشته‏ها بر او صلوات می‌فرستد، و چيزى از مخلوقات خدا نماند جز اينكه بر اين بنده صلوات فرستد براى آنكه خداوند و فرشتگان براى او صلوات می‌فرستند، و هركس در اين فضيلت رغبت نكند، قطعاً نادان و مغرور است، و خدا و رسول او (ص) از چنین فردی بیزارند.»

[ثواب الاعمال: ص 139/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 32] و [جامع الاخبار: ص 72/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

ابن عباس نیز از پيامبر اكرم (ص) همین حدیث را تعابیری دیگر نقل كرده است: «هركس بر من يك صلوات بفرستد، خداوند بر او هزار صلوات در هزار صف از ملائكه مي­فرستد و هيچ تر و خشكى باقى نمى‏ماند، مگر اينكه بر آن بنده صلوات مي­فرستد، چون خدا بر او صلوات فرستاده است.»

[مشارق الانوار: ص 237/ بحارالانوار. ج 27. کتاب امامت ـ 1. ابواب ولایت و دوستی و دشمنی با ائمه ـ باب پانزدهم. ح 9]

2. با هر بار ذکر صلوات، خداوند هفتصدبار و فرشتگان هفتادبار صلوات بر ذاکر صلوات می‌فرستند

رسول خدا (ص) به على (ع) فرمود: آیا می‌خواهی که به تو مژده‌ای بدهم؟ عرض كرد: بله، پدر و مادرم به قربانت، تو هميشه مژده خوبی‌ها را می‌دهی. فرمود: لحظاتی قبل، جبرئيل (ع) خبری شگفت‌انگیز را برایم گفت، على (ع) عرض كرد: يا رسول‌الله، جبرئيل (ع) چه خبرى به شما داده است؟ فرمود: به من خبر داد كه هركدام از امت‌ام بر من صلوات بفرستد و به‌دنبال آن، بر آل من هم صلوات بفرستد، درهاى آسمان به روي او گشوده شود و فرشته‏ها هفتاد صلوات بر او می‌فرستند گرچه گنهكار و خطاكار باشد. سپس گناهان‌اش فرو می‌ریزند چنانچه برگ‌هاى درخت بريزد و خداى تبارك و تعالى مي‌فرمايد: لبیک ای بنده من، و به فرشتگان‌اش مي‌فرمايد اى فرشتگان‌ام شما بر او هفتاد صلوات بفرستيد و من هفتصد...

[ثواب الاعمال: ص 140/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 30]  

3. با ذکر هر بار صلوات خداوند ده‌بار بر ذاکر صلوات، صلوات می‌فرستد و ده حسنه در کارنامه‌اش برای او نوشته می‌شود و سلام و صلوات توسط فرشتگان به روح پیامبر (ص) رسانده می‌شود

پیامبر (ص) فرمود: «هرکس بر من یک صلوات فرستد، خداوند تعالی ده‌بار به او درود می‌فرستد و ده کار بد را از کارنامه اعمال‌اش پاک می کند و ده حسنه در کارنامه‌اش می‌نویسد و هر دو فرشته بر انسان گمارده شده‌اند،  شتاب می‌کنند تا سلام او را به روح من برسانند و در این امر از یکدیگر پیشی می‌گیرند.»

[جامع الاخبار: ص 71/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

امام موسی بن جعفر (ع) از پدران بزرگوارش از امیر مؤمنان (ع) روایت نموده که فردی یهودی درباره فضیلت محمد (ص) بر سایر انبیا سؤال نمود و گفت: «خداوند به فرشتگان خود دستور داد که بر آدم (ع) سجده کنند. امام فرمود: خداوند فضیلتی برتر از این به محمد (ص) داد و آن اینکه ذات الهی بر او درود فرستاد و به فرشتگان خود امر نمود که بر او درود فرستند. و عبادت همه آفرینندگان تا روز قیامت با صلوات بر محمد (ص) همراه است. خداوند فرمود: همانا خداوند و فرشتگان‌اش بر پیامبر (ص) درود می‌فرستد پس ای کسانی‌که ایمان آورده­اید، بر او درود فرستاده و دربرابر فرمان‌هایش کاملاً تسلیم باشید.

پس هرکس در زندگی و بعد از زندگی‌اش بر او درود فرستد، خداوند ده برابر آن بر خود او درود می‌فرستد و به ازای هر صلواتی، ده حسنه به او می‌دهد. و هرکس به آن حضرت بعد از وفات‌اش درود بفرستد،  پیامبر (ص) نسبت به این درود فرستادن آگاه گشته و جواب سلام او را می دهد...

... سپس امام علی (ع) به مواردی اشاره کرد که خداوند امت محمد (ص) را بر سایر امت‌ها برتری داده از جمله اینکه: هرکس به پیامبر (ص) درود بفرستد، خداوند  ده حسنه به او داده و ده کار بد را از کارنامه اعمال‌اش پاک می‌کند. همان‌گونه که او بر پیامبر (ص) درود فرستاده است، خداوند  نیز به خود او درود می‌فرستد.»

[ارشاد القلوب: ص 219 و 223/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 59]  

رسول خدا (ص) فرمود: «هرکس یک‌مرتبه بر من درود بفرستد، خداوند ده‌مرتبه بر او درود می فرستد. و هرکس ده‌مرتبه بر من درود فرستد، خداوند صد مرتبه بر او درود می فرستد، و هرکس صد مرتبه بر من درود فرستد، خداوند هزارمرتبه بر او درود می فرستد، و هرکس هزارمرتبه بر من درود بفرستد، خداوند  هرگز او را در آتش جهنم عذاب نمی‌کند.»

[جامع الاخبار: ص 69/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

4. ذکر صلوات بعد از تشهد نمازهای واجب و مستحب باعث درود و صلوات خداوند می‌شود

معصوم (ع) فرمودند: «وقتی مؤمن برای نماز به محل نماز خود برود، خداوند عزوجل به فرشتگان خویش می‌فرماید: ای فرشتگان من! آیا نمی‌بینید که این بنده من از تمام خلایق دل کنده و به من رو آورده و به رحمت و بخشش و رأفت من امیدوار شده است. شما را گواه می‌گیرم که من او را به رحمت و کرامات خویش مخصوص می‌گردانم...

... سپس خداوند پیوسته در هر رکعت به فرشتگان خویش چنین می‌فرماید تا وقتی‌که برای تشهد اول و تشهد دوم بنشیند و خداوند می‌فرماید: ای فرشتگانم! خدمت و عبادت مرا به جا آورد و برای ثنای من نشست و بر محمد (ص) پیامبر من صلوات فرستاد، من نیز در ملکوت آسمان‌ها و زمین ثنای او را می­گویم و در میان ارواح به روح‌اش درود می­فرستم. وقتی در نماز خود بر امیر المؤمنین (ع) درود فرستد، خداوند به او می‌فرماید: ای بنده من! بر تو درود می‌فرستم چنانچه بر او درود فرستادی و او را شفیع تو قرار می‌دهم، چنانچه از او شفاعت خواستی. وقتی سلام نماز خود را بدهد، خداوند و فرشتگان‌اش نیز به او سلام می‌دهند.»

[تفسیر امام عسکری علیه‌السلام: ص 239-240/ بحارالانوار. ج 79. کتاب نماز. باب اول. ح 42]

5. صلوات به معنی تجدید بیعت با خدا و تأیید پیمانی است که خداوند در عالم ذر از انسان گرفت

امام موسی کاظم (ع) از پدر بزرگوار خود روایت نموده که فرمود: «هرکس بر پیامبر (ص) صلوات بفرستد، معنای آن این است که من، بر همان پیمان و عهدی هستم که خداوند در عالم ذر از من گرفت آنگاه که فرمود: {آیا من پروردگار شما نیستم؟، گفتند: بله}»

[معانی الاخبار: ص 116/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 25]  

6. خود خدا در جواب صلوات‌فرستنده می‌گوید «صل الله علیک»

امام صادق (ع) فرمود: «هرکس بگوید صلی الله علی محمد النبی، خداوند تعالی می فرماید: صلی الله علیک. پس هرکس خواست زیاد صلوات بفرستد و هرکس خواست به صلوات اندک اکتفا کند.»

[جمال الاسبوع: ص 234/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 66] و [فروع الکافی ج 2: ص 492/ بحارالانوار. ج 17. کتاب تاریخ پیامبر صلی الله علیه و آله. باب چهاردهم. ح 11]

ابن شیبه روایت نموده که رسول خدا (ص) فرمود: «جبرئیل (ع) به دیدار من آمد و به من بشارت داد و گفت: خداوند عزوجل می فرماید: هرکس به تو درود بفرستد، من نیز به خود او درود می‌فرستم و هرکس به تو سلام کند من نیز به خود او سلام می‌کنم. حضرت فرمود: من به‌خاطر این مژده و بشارت به سجده افتادم.»

[جامع الاخبار: ص 71/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

رسول خدا (ص) فرمود: «هرکس بگوید: (صلی الله علی محمد و آله) خداوند می فرماید: (صلی الله علیک) پس باید این صلوات را زیاد بگوید...»

[امالی طوسی ج 2: ص 37/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 4] و [امالی صدوق: ص 228/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 4] 

7. ذکر صلوات باعث کسب دوستی خداوند می‌شود همچنانکه حضرت ابراهیم (ع)، خلیل‌الرحمن شد

امام ابوالحسن عسکری (ع) فرمود: «از آن جا که ابراهیم (ع) بر محمد (ص) و اهل‌بیت او (ع) بسیار صلوات می‌فرستاد، خداوند وی را به عنوان دوست خود برگزید.»

[علل الشرائع ج 1: ص 23/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 23] و [علل الشرائع: ص 23/ بحارالانوار. ج 12. کتاب تاریخ پیامبران ـ 2. ابواب داستان‌های حضرت ابراهیم (ع) ـ باب اول. ص 12. ح 9]

8. با ذکر صلوات ویژه روز جمعه صلوات‌فرستنده علیه دشمن‌اش یاری می‌شود و در بهشت از همراهان رسول‌الله خواهد بود

... از آنچه که مختص تعقیبات جمعه است این است که با این صلوات، صلوات بفرستد: «خدایا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) درود بفرست تا هیچ درودی باقی نماند، خدایا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) برکت ببخش تا اینکه هیچ برکتی باقی نماند، خدایا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) سلام بفرست تا اینکه هیچ سلامی باقی نماند، خدایا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) رحمت بیاور تا اینکه هیچ رحمتی باقی نماند...»

... سپس درباره روایت اول می­گوید: از امام صادق (ع) روایت شده است که هرکه  با این صلوات بر نبی (ص) و خاندان او (ع) درود بفرستد، گناهان او پاک می­شود، علیه دشمن‌اش یاری می­شود، اسباب خیر برای او فراهم می­شود و آرزویش عطا می­شود، رزق‌اش گسترده می‌گردد و در بهشت از همراهان محمد (ص) می­شود...»

[مصباح الکفعمی: ص 422، 423 و 424 در حاشیه/ بحارالانوار. ج 87. کتاب نماز 9. ابواب نماز فضیلت روز و شب جمعه ـ باب هفتم. ح 10]

9. ذکر صلوات سبب کسب رحمت الهی می‌شود

امام علی (ع) بعد از وفات پیامبر (ص) در خطبه‌ای فرمود: «شما به‌واسطه شهادتین وارد بهشت می‌شوید و به واسطه نماز و صلوات بر محمد (ص)، به رحمت پروردگار دست می‌یابید، پس بر محمد (ص) پیامبرتان و خاندان او (ع) بسیار درود بفرستید که خدا و فرشتگان‌اش بر پيامبر (ص) درود مى‏فرستد؛ اى كسانى‌كه ايمان آورده‏ايد، بر او درود فرستيد و سلام گوييد و كاملاً تسليم (فرمان او) باشيد.»

[امالی صدوق: ص 193، التوحید: ص 54/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 3]  

از صفوان روایت شده که گفت: «نزد امام رضا (ع) بودم که ناگاه حضرت عطسه کرد. به ایشان عرض کردم: درود خدا بر شما باد. باز عطسه کرد. عرض کردم: درود خدا بر شما باد. باز عطسه کرد. عرض کردم: درود خدا بر شما باد. سپس عرض کردم: فدایتان شوم! وقتی کسی مثل شما عطسه کرد به همچنانکه دیگران می­گویند بگوییم (یرحمک الله) (خدا رحمت‌ات کند) یا همچنان که خود می­گوییم به او بگوییم؟ فرمود: همچنآنکه خود می­گوییم؛ مگر نمی­گویی درود خدا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع)؟ عرض کردم: بله می­گویم. فرمود: مگر نمی­گویی خداوندا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) رحمت فرست؟ عرض کردم: بله می­گویم. فرمود: خداوند بر او درود و رحمت فرستاده است، درود ما بر او رحمت و قربتی برای خودمان است.»

[فروع الکافی ج 2: ص 653-654/ بحارالانوار. ج 17. کتاب تاریخ پیامبر صلی الله علیه و آله. باب چهاردهم. ح 10]

10. ذکر صلوات موجب خشنودی خداست

امام صادق (ع) فرمود: «رسول خدا (ص) فرموده است: صلوات شما بر من، جواز دعایتان و خشنودی پرودگارتان و زکات اعمالتان است.»

[امالی طوسی ج 1: ص 219/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 22]  

در روایتی دیگر از پیامبر (ص) به‌جای زکات اعمال تعبیر پاکیزگی اعمال آمده است چنانکه می‌فرمایند: «صلوات شما بر من، جواز دعایتان و مایه خشنودی پروردگارتان و نیز موجب پاکیزگی اعمالتان است.»

[جامع الاخبار: ص 71/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52] و [جمال الاسبوع: ص 240-244/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 56]  

11. ذکر صلوات هنگام جنگ باعث یاری و نصرت خدا می‌شود

در تفسیر امام عسکری (ع) آمده است: فرمود: «وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ [بقره: 177] يعنى شكيبايان در پيكار با دشمنان و دشمنى بالاتر از شيطان و پيروان او نيست كه پيوسته آن‌ها را دفع مي‌كند و از خويش دور مي‌نمايد با درود و صلوات بر محمد (ص) و آل پاك او (ع) وَ الضَّرَّاءِ یعنی فقر و تنگدستى. فقرى بالاتر از اين نيست كه مؤمن  وادار شود از دشمنان آل محمد (ع) درخواست کمک کند، و بر اين گرفتارى صبر كند و عقيده‏اش اين است كه هرچه از اموال آن‌ها استفاده مي‌نمايد، غنيمتى است كه به كمك آن مال،  ايشان را لعنت مي‌كند و به‌وسیله آن مال، ولايت ائمه طاهرين (ع) را ترویج می نماید. وَ حِينَ الْبَأْسِ هنگام شدت جنگ خدا را به‌ياد مى‏آورد و صلوات بر محمد (ص) و علي (ع) ولي خدا مي‌فرستد و او با دل و زبان دوستان خدا را دوست داشته و با دشمنان خدا، دشمن است.»

[تفسیر امام عسکری علیه السلام: ص 273/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 50]  

12. ذکر صلوات هنگام عطسه باعث صلوات و دعای فرشتگان و درخواست رحمت خدا می‌شود

امام صادق (ع) فرمود: «چون عطسه كند و گويد: (الحمد لله‏)، دو فرشته گماشته بر او گويند: (رَبِّ الْعالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ‏) و اگر آن را هم خودش گويد، دو فرشته گويند: (و صلوات خدا بر محمد) و اگر آن را هم گويد، آن دو گويند (و على آل محمد) و اگر آن را هم گويد، دو فرشته گويند (رحمك الله‏).»

[مکارم الاخلاق: ص 407-408/ بحارالانوار. ج 73. کتاب آداب معاشرت ـ 2. باب صد و سوم. ح 1]

13. ذکر صلوات ناله و اندوه فرشتگان و نگهبانان بهشت و حوریان از فراق مؤمنین را فرو می‌نشاند

در تفسیر امام حسن عسکری (ع) آمده است: پیامبر (ص) هنگامی‌که تنه درخت خرما از جدایی ایشان از او و بالا رفتن از منبر نالید،‌ فرمودند: «همانا ناله نگهبانان بهشت و حوریان و کاخ‌های آن به کسانی‌که محمد (ص) و علی (ع) و خاندان پاک آنان (ع) را دوست می‌دارند و از دشمنانشان بیزاری می‌جویند، بیش از ناله‌ای است که این تنه درخت خرما برای پیامبر خدا (ص) دارد. و همانا آنچه ناله‌ و گریه آنان را فرو می‌نشاند درودی است که شما پیروان ما بر محمد (ص) و خاندان پاک او (ع) می‌فرستید،‌ یا نمازی مستحب یا روزه یا صدقه شماست. و همانا بزرگ‌ترین چیزی که آنان را آرام می‌کند نیکی‌هایی است که پیروان محمد (ص) و علی (ع) به برادران مؤمن خود می‌کنند و یاری ایشان بر تأمین خرجی روزگارشان. بعضی از اهالی بهشت به یکدیگر می‌گویند: برای رسیدن به دوستان خود عجله نکنید، زیرا تنها فزونی درجات والا در بهشت، با بهره‌مند ساختن برادران مؤمن خود در نیکی‌هاست که آنان را به تأخیر وا می‌دارد، و چیزی که برتر از آن است و ناله ساکنان بهشت و حوریان را آرام می‌کند شکیبایی شیعیان در تقیه است، پس در این هنگام نگهبانان بهشت و حوریان آن می‌گویند: ما بر اشتیاق خود بر آنان شکیبایی می‌کنیم، همان‌گونه که آنان در هنگام شنیدن سخنان ناپسند درباره بزرگان و پیشوایان خود صبر می‌کنند، همان‌گونه که آنان خشم خود را با تلخی فرو می‌خورند و در آشکار کردن حقیقت در برابر ستمی که بر آنان می‌رود و توانایی دفع زیان آن را ندارند صبر می‌کنند. پس در این هنگام پروردگار بزرگ و بلندمرتبه ندا می‌دهد: ای ساکنان بهشت من و ای نگهبانان رحمت من، من از روی بخل بزرگان و همسران شما را به تأخیر وا نداشته‌ام؛ بلکه به این دلیل است که سهم آنان را از بزرگداشت خود کامل گردانم،‌ به‌وسیله یاری رساندن آنان به برادران دینی‌شان و دست‌گیری از غمگینان،‌ و گشایش از کار گرفتاران، و شکیبایی در تقیه در برابر فاسقان و کافران، تا آنکه به برترین کرامت‌ها دست یابند و آنان را با شادمان‌ترین و خوشایندترین حالات به سوی شما منتقل کنم، و در این هنگام ناله و فریاد آنان آرام گیرد.»

[بحارالانوار. ج 8. کتاب عدل و معاد. ابواب معاد ـ باب بیست و سوم. ح 106]

14. ذکر صلوات سبب صلوات هفتاد هزار فرشته بر ذاکر صلوات می‌شود و چنین کسی اهل بهشت است

پیامبر (ص) فرمود: «جبرئیل نزد من آمد و گفت: هرکس بر تو درود فرستد،  هفتاد هزار فرشته بر خود او درود می‌فرستند و هرکسی که هفتاد هزار فرشته بر او درود فرستند، از بهشتیان خواهد بود.»

[جامع الاخبار: ص 70/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

15. ذکر صلوات سبب نزول فرشتگان است

از زيد بن ثابت روايت شده كه گفت: «جماعتى از ياران پیامبر خدا (ص) در جنگى از جنگ‌ها به‌اتفاق رسول خدا (ص) (از مدينه طيبه) بيرون رفتند تا به سر چند راهى رسیدند، در این هنگام، عرب بيابانى كه مهار شترى را در دست داشت ظاهر شد و به سوی آن‌ها آمد تا اینکه در مقابل رسول خدا (ص) ايستاد و عرض كرد: درود و رحمت و بركات خداوند بر تو باد اى رسول خدا، پس حضرت به او فرمود: و عليك‌السّلام، عرب بيابانى عرض كرد: پدر و مادرم فداى تو باد چگونه صبح کردی، ای  رسول خدا؟ حضرت به او فرمود: در حمد و ستايش خداوند با تو شريك‌ام، تو چگونه صبح نمودى؟

راوى گوید: در عقب شترى كه آن عرب بيابانى مهار آن را در دست داشت مردى بود كه گفت: اى رسول خدا، اين اعرابى شتر را دزديده است، پس شتر مدتى فرياد زد و نعره كشيد و رسول خدا (ص) سكوت نموده و به صداى او گوش مي‌دادند، سپس رسول خدا (ص) رو به آن‏ مرد نمود و فرمود: دست از اين اعرابى بردار و او را رها كن، زيرا شتر گواهی می‌دهد که تو دروغ می‌گویی، راوى گفت: پس آن مرد به راه خود رفت. و رسول خدا (ص) رو به آن اعرابى نموده فرمود: موقعی که نزد من می‌آمدی، چه می‌گفتی؟ عرض كرد گفتم: {خداوندا، بر محمد (ص) و آل محمد (ع) آنقدر درود بفرست تا دیگر درودی باقی نماند. خداوندا، به محمد (ص) و آل محمد (ع)، آنقدر برکت عطا کن که دیگر برکتی باقی نماند. خداوندا، بر محمد (ص) و آل محمد (ع) آنقدر سلام نثار کن که دیگر سلامی باقی نماند. خداوندا، بر محمد (ص) و آل محمد (ع) آنقدر رحمت بفرست که دیگر رحمتی باقی نماند}. رسول خدا (ص) فرمود: من در این اندیشه بودم که به چه علت است كه اين شتر را مى‏بينم كه به حيله و مكر آن مرد گواهى مي‌دهد، و فرشتگان را مى‏بينم كه افق و كرانه آسمان را پر كرده‌‏اند.»

[امالی طوسی ج 1: ص 127/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 19]  

16. ذکر صلوات در موقع رسوایی و در موضع تهمت قرار گرفتن، کارگشا خواهد بود

ابن عمر نقل کرد: «نزد رسول خدا (ص) نشسته بودیم که عرب بادیه‌نشین سوار بر شتر سرخ­موی وارد شد، سلام کرد و نشست و شخصی از اصحاب گفت: این بادیه­نشین شتری را که بر آن سوار بود دزدیده است، فرمود: دلیلی بیاور، پس آن شتر زبان گشود و گفت: ای رسول خدا سوگند به کسی‌که تو را به بزرگی برانگیخت، این مرد مرا ندزدید و مالکی جز او ندارم.

رسول خدا (ص) فرمودند: ای بادیه‌نشین، چه خواندی که خداوند این شتر را برای دفاع از تو به سخن واداشت؟ عرض کرد، گفتم: خدایا به‌راستی تو معبودی نیستی که تو را خلق کرده باشیم و به همراه تو خدایی نیست که تو را در آفرینش ما یاری رسانده باشد و به همراه تو پروردگاری نیست تا در پروردگاری­ات با تو شریک گردد، تو همان‌گونه که گفتی پروردگار مایی و بالاتر از آن هستی که گویندگان می­گویند، از تو می­خواهم بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) درود فرستی و به پاکی­ام مرا بی‌تقصیر گردانی، پس پیامبر اکرم (ص) فرمودند: ای بادیه­نشین سوگند به کسی‌که مرا به بزرگی برانگیخت، دیدم فرشتگان سخن تو را می­نگارند، آگاه باشید، هرکس مثل تو دچار چنین مشکلی شود باید این سخن تو را بگوید و بر من بسیار صلوات فرستد.»

[قصص الانبیا/ بحارالانوار. ج 92. کتاب ذکر و دعا 3. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب صد و ششم. ح 18]  

17. فرشته‌ای مأمور است تا جواب سلام و صلوات بر رسول‌الله (ص) را بدهد و سلام و صلوات را به ایشان می‌رساند و حضرت پاسخ می‌دهند

امام محمد باقر (ع) فرمود: «فرشته‌ای از فرشتگان از خداوند خواست تا به او این توانایی را بدهد که سخنان آدمیان را بشنود. خداوند هم خواسته او را اجابت کرد. اکنون آن فرشته تا روز قیامت مأمور است که هرکس بگوید: صلی الله علی محمد و آله، آن فرشته در جواب‌اش می‌گوید: و علیک السلام. به رسول خدا (ص) عرض می‌کند: ای رسول خدا! فلانی به شما سلام می‌رساند و رسول خدا (ص) هم جواب می‌دهد: و علیه‌السلام.»

[امالی طوسی ج 2: ص 290/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 61]  

18. با ذکر صد صلوات، هفتاد فرشته در رساندن صلوات به پیامبر (ص) از هم سبقت می‌گیرند

امام صادق (ع) فرمود: «هرکس، هرروز صد مرتبه بر پیامبر (ص) و آل او (ع)، صلوات بفرستد،  هفتاد فرشته آن صلوات‌ها را در بر گرفته و برای رساندن آن به رسول خدا (ص) از یکدیگر پیشی می‌گیرند.»

[جامع الاخبار: ص 70/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

پیامبر (ص) فرمود: «هرکس بر من یک صلوات فرستد، خداوند تعالی ده‌بار به او درود می‌فرستد و ده کار بد را از کارنامه اعمال‌اش پاک می‌کند و ده حسنه در کارنامه‌اش می‌نویسد و هر دو فرشته بر انسان گمارده شده‌اند، شتاب می‌کنند تا سلام او را به روح من برسانند و در این امر از یکدیگر پیشی می‌گیرند.»

[جامع الاخبار: ص 71/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

19. ذکر صلوات بعد از تعقیبات نماز عصر روز جمعه، صلوات ملائکه تا جمعه هفته بعد را به همراه دارد

امام صادق (ع) فرمود: «هرکه روز جمعه بعد از نماز عصر، قبل از اینکه از نماز خود خارج شود، بر محمد (ص) و خاندان او (ع) درود بفرستد و ده‌مرتبه بگوید: {بارالها بر محمد (ص) و خاندان  برگزیده و پسندیده او با برترین درودها درود بفرست و با برترین برکات‌ات بر آنان برکت ببخش و سلام، رحمت و برکات خداوند بر روح و جسم آنان باد}، ملائکه از آن جمعه تا جمعه آینده تا همان ساعت بر او درود می‌فرستند.»

[جمال الاسبوع: ص 445-447/ بحارالانوار. ج 87. کتاب نماز 9. ابواب نماز فضیلت روز و شب جمعه ـ باب هشتم. ح 4]

20. با ذکر هزاربار صلوات، صلوات‌فرستنده هرگز با آتش جهنم عذاب نخواهد شد

رسول خدا (ص) فرمود: «هرکس یک ‌مرتبه بر من درود بفرستد، خداوند ده‌مرتبه بر او درود می‌فرستد. و هرکس ده‌مرتبه بر من درود فرستد، خداوند صد مرتبه بر او درود می‌فرستد، و هرکس صد مرتبه بر من درود فرستد، خداوند هزارمرتبه بر او درود می‌فرستد، و هرکس هزارمرتبه بر من درود بفرستد، خداوند هرگز او را در آتش جهنم عذاب نمی‌کند...»

[جامع الاخبار: ص 69/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

21. با ذکر هر صلوات هفتاد هزار فرشته بر ذاکر صلوات، صلوات می‌فرستند و چنین فردی اهل بهشت خواهد شد

پیامبر (ص) فرمود: جبرئیل (ع) نزد من آمد و گفت: «هرکس بر تو درود فرستد، هفتاد هزار فرشته بر خود او درود می‌فرستند و هرکسی که هفتاد هزار فرشته بر او درود فرستند، از بهشتیان خواهد بود.»

[جامع الاخبار: ص 70/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

22. با ذکر صلوات ویژه روز جمعه بعد از نماز صبح و نماز مغرب اسباب خیر برای او فراهم شده، رزق‌اش گسترش یافته و در بهشت همراه پیامبر (ص) خواهد بود

در جامع بزنطی از امام صادق (ع) آمده است: «... هرکه  با این صلوات بر نبی (ص) و خاندان او (ع) درود بفرستد، گناهان او پاک می­شود، علیه دشمن‌اش یاری می‌شود، اسباب خیر برای او فراهم می­شود و آرزویش عطا می­شود، رزق‌اش گسترده می­گردد و در بهشت از همراهان محمد (ص) می­شود ...»

[مصباح الکفعمی: ص 422، 423 و 424 در حاشیه/ بحارالانوار. ج 87. کتاب نماز 9. ابواب نماز فضیلت روز و شب جمعه ـ باب هفتم. ح 10]

23. صلوات سبب غلبه بر جنود شیطان و دفع وسوسه آن‌ها و دفع شیاطین انس می‌شود

در تفسیر امام حسن عسکری (ع) آمده است: «خداوند می­فرماید: {و هنگامى‌كه از جانب خداوند كتابى كه مؤيد آنچه نزد آنان است برايشان آمد و از ديرباز [در انتظارش] بر كسانى‌كه كافر شده بودند پيروزى مى‏جستند ولى همين‌كه آنچه [كه اوصاف‌اش] را مى‏شناختند برايشان آمد انكار كردند پس لعنت‏ خدا بر كافران باد} [بقره: 89]. امام (ع) فرمود: خداوند در این آیه یهود را سرزنش نموده و فرموده: (ولما جائهم) یعنی همین یهودیانی که ذکر آنان آمد و برادران یهودی (کتاب من عند الله) یعنی قرآن (مصدق) که کتاب آن‌ها یعنی تورات را تصدیق می‌کند و در تورات بیان شده است که محمد امّی ـ درس‌نخوانده ـ از فرزندان اسماعیل (ع) خواهد بود و بهترین بندگان خداوند بعد از او، علی (ع) ولی خداوند در امر دین یاور او خواهد بود. (و کانوا) آن یهودیان (من قبل) قبل از اینکه محمد (ص) به پیامبری مبعوث گردد،  (یستفتحون) از خداوند همواره، طلب پیروزی می‌کردند. (علی الذین کفروا) در مقابل کفار و دشمنانشان و خداوند نیز آنان را یاری نموده و پیروزشان می‌گردانید. اینجاست که خداوند می‌فرماید: (فلما جاءهم) یعنی وقتی قرآن برای یهودیان فرستاده شد،  (ما عرفوا) و آنان صفات و خصوصیات محمد (ص) را شناختند،  (کفروا به) از روی حسادت و نافرمانی،  نبوت او را انکار کردند. درنتیجه خداوند هم فرمود: پس لعنت خداوند بر کافران باد.

امام علی (ع) فرمود: خداوند به پیامبرش (ص) خبر داد که یهود قبل از اینکه او به پیامبری مبعوث گردد، به او ایمان داشته و با نام او و اهدای درود بر او و خاندان‌اش، بر دشمنانشان پیروزی می‌خواستند. امام (ع) فرمود: خداوند در زمان موسی (ع) و دوران بعد از او، به یهودیان دستور داده بود که هرگاه گرفتاری و مصیبتی برایشان پیش آمد، خداوند عزوجل را به حق محمد (ص) و خاندان پاک او (ع) خوانده و به‌واسطه آنان از خداوند پیروزی بخواهند، و آنان نیز همین کار را می‌کردند حتی یهود مدینه ده سال پیش از ظهور محمد (ص) هرگاه که از سوی قبیله اسد و غطفان مورد دشمنی و آزار و اذیت قرار می‌گرفتند، با واسطه قرار دادن محمد (ص) و آل محمد (ع)، از خداوند می‌خواستند که شر مشرکین را از آنان کوتاه کند. یک‌بار، اسد و غطفان با سه هزار نیروی جنگی به جنگ با یهودیانی که در اطراف مدینه ساکن بودند، برخاستند. یهودیان که سیصد سوارکار جنگی بیش نداشتند، محمد (ص) و آل محمد (ع) را به درگاه خداوند واسطه قرار داده و از خداوند یاری خواستند و توانستند دشمنانشان را شکست داده و تار و مار نمایند.

اسد و غطفان به یکدیگر گفتند: باید در جنگ با آنان، از سایر قبایل دیگر نیز کمک بگیریم، و با جمع‌آوری نیروهای جنگی از دیگر قبایل، نیروهایشان به سی هزار نفر رسید که به جنگ با آن سیصد نفر رفتند. یهودیان به درون خانه‌هایشان پناه بردند و مشرکان هم، آب و غذا را بر آنان بستند. یهودیان امان خواستند ولی آن‌ها امان نداده و گفتند: هیچ راهی نیست مگر اینکه مردانتان را بکشیم و زنان و فرزندان را اسیر نموده و اموالتان را غارت نماییم. یهود به یکدیگر گفتند: چه کار کنیم؟ بزرگ و خردمند آنان گفت: مگر نه این است که موسی (ع) به پدران شما دستور داده که به‌واسطه محمد (ص) و آل او (ع)، از خداوند یاری بخواهند. مگر نه این است که به شما دستور داده که در هنگام گرفتاری‌ها، به‌واسطه محمد (ص) و آل محمد (ع)، به درگاه خداوند دعا و زاری کنید؟ گفتند: بله، چنین است. گفت: پس دستور مورد نظر را انجام دهید. آنان هم به درگاه خداوند دعا نموده و گفتند: خداوندا، تو را به مقام و منزلت محمد (ص) و خاندان او (ع)، سوگند می‌دهیم که به ما آب برسانی، زیرا ستمکاران آب را بر ما بسته­اند و اکنون جوانان ما سست گشته و فرزندانمان بی­رمق گشته و همگی در آستانه مرگ قرار داریم. خداوند باران سیل‌آسایی بر آن‌ها فرستاد که حوض‌ها، چاه‌ها و رودخانه‌ها پر از آب شدند و مردم حتی ظرف‌های خود را پر از آب نمودند و گفتند: ـ هذه احدی الحسنیین ـ این یکی از دو نیکی است.

 دشمن که اطراف خانه‌های آنان اردو زده بود، وقتی آنان از بالای بام خانه‌هایشان وضعیت دشمن را بررسی کردند، دیدند که باران خسارت‌های زیادی به آن‌ها وارد نموده و مواد غذایی آنان را فاسد نموده و جنگ‌افزارهایشان را هم خراب کرده است و عده‌ای از آن‌ها آنجا را ترک گفته بودند. زیرا این باران در اوج گرما که معمولاً از باران خبری نبوده، باریدن گرفته بود. آن عده از نیروی باقی‌مانده دشمن به یهودیان گفتند: برفرض که مشکل آب شما حل شده باشد، با مشکل غذا چه می‌کنید؟ اگر عده‌ای از ما اینجا را ترک کردند، ما شما را رها نمی­کنیم مگر اینکه بر شما پیروز شده و زن، فرزند و اموالتان را در اختیار گرفته و دلمان را خنک کنیم. یهودیان گفتند: همان خدایی که به‌خاطر دعا و شفیع قرار دادن محمد (ص) و آل محمد (ع)، ما را از تشنگی نجات داد، همان خداوند هم قادر است که ما را از گرسنگی نجات دهد. و همان خدایی که شر عده‌ای را از ما کم کرد، همان قادر است که شر بقیه را نیز از سر ما کم کند.

آنگاه، به مقام و منزلت محمد (ص) و آل محمد (ع)، از خداوند خواستند که به آنان غذا برساند. در این هنگام بود که یک قافله بزرگی که دو هزار شتر، استر و الاغ بار گندم و آرد با خود داشت،  بدون اینکه متوجه سربازان شود، به سوی قریه آمدند و سربازان هم در خواب بودند و خداوند خواب آنان را سنگین قرار داده بود، و قافله بدون اینکه با مانعی روبه‌رو شوند وارد قریه یهود شده و بارهای خود را افکنده و به مردم آنجا فروختند و از آنجا دور شدند، درحالی‌که سربازانی که روستا را در محاصره داشتند،  همچنان در خواب بودند. وقتی‌که آن کاروان از آنجا دور شد، لشکریان نیز از خواب بیدار شده و جنگ با یهودیان را از سر گرفتند. لشکریان به یکدیگر می‌گفتند: زود باشید عجله کنید که گرسنگی بر آنان فشار آورده است، و در برابر ما شکست خواهند خورد. یهود گفتند: هیهات، بلکه خداوند برای ما غذا فرستاد و شما خواب بودید. و آذوقه‌های چنین و چنان برای ما آمد. اگر می‌خواستیم می‌توانستیم شما را در خوابتان بکشیم، اما ما نخواستیم چنین کنیم. اکنون از اینجا بروید واگر از خداوند می‌خواهیم که به حق محمد (ص) و آل او (ع)، همان‌طور که به ما آب و غذا داد، اکنون ما را بر شما پیروز و شما را خوار و ذلیل نماید، اما لشکریان نپذیرفتند، و یهود هم محمد (ص) و آل او (ع) را به درگاه خداوند شفیع قرار داده و از خداوند خواستند که به آبروی این بزرگواران، پیروزی نصیب‌اشان کند. آنگاه آن سیصد نیروی جنگی یهود بر آن لشکر سی هزار نفری تاختند و برخی را کشتند و برخی را هم اسیر کردند و بقیه را تار و مار نمودند، و با اسیرانی که گرفتند، سلامت و آسایش اسرای خود را که در دست یهودیان گرفتار آمده بودند، تضمین کردند. یعنی مشرکان از بیم اینکه مبادا یهودیان اسرای آن‌ها را بیازارد، از آزار و اذیت اسرای یهود امتناع می‌کردند. چون محمد (ص) از قوم عرب به پیامبری مبعوث شد، یهودیان، از روی حسادت او را تکذیب کردند. سپس رسول خدا (ص) فرمود: خداوند به‌واسطه توسل به محمد (ص) و آل او (ع)، این‌گونه یهودیان را بر مشرکان پیروز گردانید. هان، ای امت محمد (ص)، در هنگام سختی‌ها و گرفتاری‌ها محمد (ص) و آل او (ع) را یاد کنید تا خداوند فرشتگان شما را بر شیطانی که شما را هدف گرفته یاری کند. هرکدام از شما دو فرشته به همراه خود دارید. یکی در سمت راست شماست که کارهای خوبتان را می‌نویسد و دیگری در سمت چپ شماست که کارهای بدتان را ثبت و ضبط می‌کند و برای هرکدام از شما دو شیطان از جانب ابلیس فرستاده شده تا شما را گمراه سازد. پس هرگاه کسی، در دل خود وسوسه­ای احساس کرد باید بگوید: لاحول ولا قوة الا بالله العلی العظیم و صلی الله علی محمد و آله الطیبین. وقتی این ذکر را بگوید آن دو شیطان از او دور شده و به ابلیس شکایت می‌کنند و می­گویند از عهده او برنیامدیم و چاره‌ای جز این نیست که شیاطین را به کمک ما بفرستی. ابلیس هم نیروهای کمکی برای آن دو می‌فرستد. تا اینکه دو هزار نیرو به آن‌ها می‌دهد. هرگاه که شیاطین قصد فریب آن انسان مؤمن را داشته باشد و او خدا، محمد (ص) و آل پاک او (ع) را یاد کند، شیاطین هیچ راه نفوذی بر او نمی‌یابند، و به ابلیس می‌گویند: چاره‌ای جز این نیست که خودت با سپاهیانت به‌سراغ او رفته و او را وسوسه نموده و فریب دهی. ابلیس با سپاهیان خود، به سراغ او می‌رود و خداوند تعالی به ملائکه می‌فرماید: این ابلیس است که به‌سراغ فلان بنده من می‌رود. با او مقابله کنید. پس درمقابل هر شیطانی صد هزار فرشته به کمک آن بنده مؤمن می‌شتابند. فرشتگان سوار بر اسب آتشین، شمشیرها، نیزه‌ها، کمان‌ها و کاردهای آتشین و دیگر سلاح‌های آتشین با خود دارند و همچنان با سپاهیان ابلیس مبارزه می‌کنند و آنان را نابود می‌سازند. وقتی ابلیس را دستگیرکرده و با سلاح‌های خود او را هدف می‌گیرند، شیطان می‌گوید: پروردگارا تو وعده‌ای به من داده‌ای و مرا تا زمان مشخص مهلت داده­ای.

خداوند متعال به فرشتگان می‌فرماید: من به او وعده داده­ام که جانش را نگیرم، اما وعده نداده­ام که سلاح و عذاب و درد را بر او مسلط نکنم. با اسلحه‌هایتان او را بزنید و دلتان را خنک سازید. من جان او را نمی‌گیرم.

فرشتگان ابلیس را می‌زنند و به‌شدت مجروح می‌کنند و سپس رهایش می‌کنند. ابلیس همچنان به‌خاطر ضربه‌هایی به او وارد شده وکشته شدن اولاد و افرادش، اندوهگین است. و زخم‌های او التیام نمی‌یابد مگر اینکه صدای مشرکین را بشنود که کفر می‌گویند.

اگر این بنده مؤمن همچنان بر بندگی و اطاعت خداوند و یاد محمد (ص) و آل محمد (ع) باقی بماند، آن زخم‌ها نیز بر ابلیس باقی می‌ماند. ولی اگر بنده مؤمن راه خود را تغییر داد و به نافرمانی خداوند پرداخت، زخم‌های ابلیس التیام می‌یابد و کم‌کم ابلیس بر آن بنده چیره می‌شود تا اینکه او را لگام زده و زین بر او می‌نهد و بر پشت‌اش سوار می‌شود. وقتی از پشت او پیاده شد می‌گوید: اکنون دیگر پشت او مال ما شده است هروقت که بخواهیم سوار آن می‌شویم.

آنگاه رسول خدا (ص) فرمود: اگر می خواهید کاری کنید که اندوه و زخم ابلیس همچنان باقی بماند،  همواره به یاد خداوند بوده و طاعت و بندگی او را به‌جای آورید و بر محمد (ص) و آل او (ع) درود بفرستید. ولی اگر راهی غیر از این برگزینید، به اسارت ابلیس درمی‌آیید و برخی سپاهیان او بر پشت شما سوار می‌شوند...»

[تفسیر امام عسکری علیه السلام: ص 178-182/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و هشتم. ح 11]  

و همچنین در تفسیر امام آمده است: «آیه: فرمود: وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ [بقره: 177] يعنى شكيبايان در پيكار با دشمنان و دشمنى بالاتر از شيطان و پيروان او نيست كه پيوسته آن‌ها را دفع مي‌كند و از خويش دور مي‌نمايد، با درود و صلوات بر محمد (ص) و آل پاك او (ع) وَ الضَّرَّاءِ یعنی فقر و تنگدستى. فقرى بالاتر از اين نيست كه مؤمن وادار شود از دشمنان آل محمد درخواست کمک کند، و بر اين گرفتارى صبر كند و عقيده‏اش اين است كه هرچه از اموال آن‌ها استفاده مي‌نمايد، غنيمتى است كه به كمك آن مال،  ايشان را لعنت مي‌كند و به‌وسیله آن مال، ولايت ائمه طاهرين (ع) را ترویج می‌نماید. وَ حِينَ الْبَأْسِ هنگام شدت جنگ خدا را به‌یاد مى‏آورد و صلوات بر محمد (ص) و علي (ع) ولي خدا مي‌فرستد و او با دل و زبان دوستان خدا را دوست داشته و با دشمنان خدا، دشمن است.»

[تفسیر امام عسکری علیه السلام: ص 273/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 50]  

پیامبر (ص) فرمودند: «شیاطین دو دسته­اند: شیطان جن که با لا حول و لا قوة إلا بالله العلی العظیم: هیچ نیرو و قدرتی جز به خدای بلندمرتبه و باعظمت نیست، دور می‌شوند و دیگری شیطان آدمیان که با صلوات بر پیامبر (ص) و خاندان او (ع) دفع می­گردد.»

[بحارالانوار. ج 92. کتاب ذکر و دعا 3. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب نود و هشتم. ح 4]  

ادامه دارد...