مسعود ده نمکی

مسعود ده‌نمکی

فصل نهم: اثرات صلوات

24. با ذکر هر صلوات، ده حسنه برابر با ثواب ذکر و یاد خدا نوشته می‌شود

امام صادق (ع) فرمود: «هرکس خداوند را یاد کند، ده حسنه برایش نوشته می شود و هرکس رسول خدا (ص) را هم یاد کند، ده حسنه برای او نوشته می‌شود، زیرا خداوند عزوجل رسول خود (ص) را هم‌طراز خود قرار داده است.»

[علل الشرائع ج 2: ص 266/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 24]  

25. ذکر صلوات هم‌طراز تسبیح خدا و معادل یکی از تسبیحات اربعه در نماز است

فردی از امام صادق (ع) پرسید: پدر و مادرم به فدایت، درباره آیه (يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ) [انبیا: 20]، {شبانه‌روز، بى‏آنكه سستى ورزند، نيايش مى‏كنند.} و این آیه‌ای که در آن ملائکه وصف شده‌اند چه می‌باشد؟ (إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا) [احزاب: 56]، {خدا و فرشتگان‌اش بر پيامبر (ص) درود مى‏فرستند. اى كسانى‌كه ايمان آورده‏ايد، بر او درود فرستيد و به‌فرمان‌ او به‌خوبى گردن نهيد.} آگاه‌ام کن! چگونه ملائکه سستی نمی­کنند درحالی‌که بر پیامبر (ص) صلوات می­فرستند؟ـ چون به پیامبر (ص) صلوات می‌فرستند قاعدتاً از ذکر خدا می­مانند ـ امام صادق (ع) فرمود: «وقتی خدا حضرت محمد (ص) را خلق کرد به ملائکه امر فرمود: به اندازه‌ای که بر پیامبر (ص) صلوات می­فرستید از ذکر من بکاهید و به این ترتیب وقتی کسی در نماز بر محمد (ص) صلوات می‌فرستد، مثل این است که این ذکر را می­گوید: (سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر).»

[جمال الاسبوع/ بحارالانوار. ج 82. کتاب نماز 4. ابواب مکان نمازگزار ـ باب بیست و پنجم. ح 9] و [جمال الاسبوع: ص 234/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 66]  

26. ثواب ذکر صلوات با ثواب ذکر تسبیح، تهلیل و تکبیر برابر است

امام رضا (ع) فرمود: «هركه توانا بر كفاره گناهان‌اش نيست باید بر محمد (ص) و آل محمد (ع)، بسيار صلوات بفرستد كه صلوات، گناهان را ریشه‌کن می‌کند آن حضرت (ع) فرمود صلوات بر محمد (ص) و آل محمد (ع) نزد خداوند عزوجل برابر با تسبيح، تهليل و تكبير است‏‏.»

[عیون اخبار الرضا ج 1: ص 163 و 294، امالی صدوق: ص 45/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 2]  

27. با ذکر هر صلوات کامل بر پیامبر (ص) و آل او (ع) هزار حسنه برای ذاکر صلوات نوشته می‌شود

امام صادق (ع) فرمود: در برخی کتاب‌ها دیدم که: «هرکس بر محمد (ص) و آل او (ع) صلوات بفرستد، صد حسنه برای او نوشته می‌شود. و هرکس بگوید: صَلَّى اللَّهُ عَلَى محمد وَ أَهْلِ بَيْتِه‏، خداوند  هزار حسنه برای او می‌نویسد.»

[ثواب الاعمال: ص 141/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 37]  

همچنین این حدیث با تعبیر دیگری از امام صادق (ع) آمده است: «هرکس بر محمد (ص) و اهل‌بیت او (ع) صلوات فرستد، خداوند هزار حسنه برای او می‌نویسد.»

[جامع الاخبار: ص 72/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

28. ذکر صلوات موجب پاکی اعمال می‌شود

رسول خدا (ص) فرمود: «صلوات شما بر من، جواز دعایتان و مایه خشنودی پروردگارتان و نیز موجب پاکیزگی اعمالتان است.»

[جامع الاخبار: ص 71/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 52]  

29. ذکر صلوات عبادت است

رسول خدا (ص) فرمود: «ذکر خداوند عزوجل عبادت است و ذکر و یاد کردن از من و علی (ع) و نیز امامان که فرزندان علی (ع) هستند هم عبادت است ...»

[اختصاص: ص 224/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 58]  

30. دو فرشته مخصوص و مستقر بر دو لب انسان مأمور ثبت فوری ثواب صلوات هستند

از کتاب قصص القرآن هیصم بن محمد نیشابوری نقل شده: عثمان به حضور رسول خدا (ص) رسید و عرض کرد: برایم بفرمایید چند فرشته با بنده می­باشند؟ ایشان فرمودند: «فرشته­ای بر طرف راست‌ات، که کارهای نیک‌ات را می­نویسد و یکی هم بر طرف چپ‌ات؛ هنگامی‌که کار نیکی انجام دهی، ده برابر می­نویسد و هنگامی‌که کار بدی می­کنی، فرشته­ای که در طرف چپ است به آنکه در طرف راست است می­گوید: بنویسم؟ او می­گوید شاید استغفار نماید و توبه کند، هنگامی‌که برای بار سوم این سؤال را از او کرد، می‌گوید: آری، بنویس، خداوند ما را از [دست] او راحت کند! چه همدم بدی است و چه کم خداوند عزوجل را مراقبت می­کند و چه کم از او شرم می­نماید. خداوند می­فرماید: (ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ) [ق: 18] {[آدمى] هيچ سخنى را به لفظ درنمى‏آورد، مگر اينكه مراقبى آماده نزد او [آن را ضبط مى‏كند]}، و دو فرشته در مقابل و پشت تو هستند، خداوند سبحان می­فرماید: (لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ‏) [رعد: 11] {براى او فرشتگانى است كه پى‌درپى او را از پيش رو و از پشت ‏سرش [پاسدارى مى‏كنند]}، و فرشته­ای پیشانی تو را گرفته است و هنگامی‌که برای خداوند فروتنی کنی، تو را بلند می­کند و هنگامی‌که بر خداوند گردن­کشی کنی، تو را به زمین می­زند و رسوایت می­کند، و دو فرشته بر روی دو لب تو هستند که فقط صلوات بر محمد (ص) را ثبت می­کنند، و فرشته­ای بر روی دهان‌ات ایستاده که نمی‌گذارد مار در دهان‌ات داخل شود، و دو فرشته بر روی دو چشم‌ات هستند که این­ها همه با هم ده فرشته می­شوند و [این ده فرشته] بر هر انسانی گمارده شده­اند و فرشتگان شب متفاوت از فرشتگان روز هستند که همگی در مجموع بیست فرشته می­باشند که بر هر انسان گماشته شده­اند، به‌علاوه خود ابلیس در روز، و فرزندان ابلیس در شب، خداوند متعال فرمود: (وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ ... ) [انفطار: 10] {و قطعاً بر شما نگه‌بانانى [گماشته شده]اند ...}، و خداوند عزوجل فرمود: (إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيانِ‏...) [ق: 17] {آنگاه كه دو [فرشته] دريافت‏كننده ...}.

سید گفته است: باید دانست که خداوند عزوجل برای هر انسانی دو فرشته گمارده است که کارهای خوب و بد او را می­نویسند، و در روایات آمده است که دو فرشته در روز و دو فرشته در شب نزد او می­آیند، و این همان سخن خداوند متعال است [که فرمود]: (لَهُ مُعَقِّباتٌ ... ) {براى او فرشتگانى است كه پی‌درپى...}؛ زیرا آن­ها شبانه‌روز در پی یکدیگر می‌آیند، و دو فرشته در روز هنگام طلوع فجر می­آیند و کارهایی را که تا غروب خورشید انجام می‌دهد، می‌نویسند و زمانی‌که خورشید غروب کرد، دو فرشته­ای که مأمور نوشتن در شب هستند بر او فرود می‌آیند و دو فرشته‌ای که در روز می­نوشتند، با دفتر خود به پیشگاه خداوند عزوجل صعود می‌کنند و تا هنگامی‌که اجل انسان سر برسد، همواره این روند انجام می­گیرد. زمانی‌که اجل انسان سر برسد، آن دو فرشته[ای که در آن زمان بر بالای سر او هستند]، اگر انسان صالحی باشد، به او می­گویند: خداوند تو را به سبب همدمی خوب برای ما جزای خیر دهد! چه اعمال صالحی که به ما نشان دادی و چه سخنان نیکویی که به ما شنواندی و چه مجلس­های نیکویی که ما را در آن حاضر کردی؛ ما امروز چنانیم که تو دوست داشته باشی و شفیع تو به سوی پرودگار می­شویم، و اگر معصیت­کار باشد، به او می‌گویند: خداوند تو را به سبب همدمی بد برایا ما جزای شر دهد! همواره ما را اذیت کرده‌ای، چه اعمال بدی که به ما نشان دادی و چه سخنان بدی که به ما شنواندی و چه مجلس­های بدی که ما را در آن حاضر کردی، و ما امروز چنانیم که تو بدت می‌آید و نزد پرودگارت گواهی می‌دهیم.»

[سعد السعود/ بحارالانوار. ج 5. کتاب عدل و معاد. باب هفدهم]

31. ذکر صلوات باعث خشنودی حضرت رسول (ص) و اهل‌بیت او (ع) می‌شود

امام صادق (ع) فرمود: «هرکس بخواهد، با صلوات فرستادن، محمد (ص) و آل او (ع) را خشنود سازد باید بگوید: پروردگارا، ای بخشنده‌ترین عطا بخش، و ای بهترین کسی‌که از او درخواست می‌شود، و ای مهربان‌ترین کسی‌که مهربانی‌اش امید می‌رود، خداوندا در میان اولین و آخرین بندگانت، بر محمد (ص) و آل او (ع) درود فرست و در جهانیان بر او و آل او (ع) درود فرست و در عالم بالا، بر محمد (ص) و آل او (ع) درود بفرست. و در میان پیامبران به او درود بفرست. خداوندا! به محمد (ص)، وسیله، شرف، فضیلت و درجات عالی عطا کن. خداوندا! من بدون اینکه توفیق دیدار محمد (ص) را داشته باشم، به او ایمان آورده‌ام پس در روز قیامت مرا از دیدار او محروم نگردان. همجواری با آن حضرت را نصیب من قرار بده، و مرا بر طریقت و آیین او از دنیا ببر، و از حوض او جرعه‌ای گوارا به من ده و مرا سیراب گردان که بعد از آن هرگز تشنه نگردم. خداوندا! همان‌طور که من محمد (ص) را ندیده و به او ایمان آوردم، در بهشت دیدار روی او را نصیب‌ام کن. خداوندا! درود و سلام بسیار از جانب من به روح محمد (ص) برسان.»

[جنۀ الامان/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب سی‌ام. ح 5]  

32. با ذکر هفت‌بار صلوات خاص روز جمعه توفیق یاری امام قائم f حاصل می‌شود

از جعفر بن محمد از پدرانش: «هرکه در تعقیب ظهر روز جمعه سه‌مرتبه بگوید: خدایا درودت و درود ملائکه و رسولان‌ات را برای محمد (ص) و خاندان محمد (ع) قرار بده، مابین دو جمعه، امانی برای او می‌شود؛ و نیز هرکه  بعد از جمعه هفت‌مرتبه بگوید: خدایا بر محمد (ص) و خاندان محمد (ع) درود بفرست و فرج خاندان محمد (ع) را تعجیل بفرما، از اصحاب امام قائم f می­شود.»

[اعلام‌الدین/ بحارالانوار. ج 87. کتاب نماز 9. ابواب نماز فضیلت روز و شب جمعه ـ باب هفتم. ح 8]

و در حدیث دیگری از امام صادق (ع) روایت است: «هرکه بعد از نماز ظهر و نماز فجر در جمعه و غیر آن بگوید: «پروردگارا بر محمد (ص) و آل محمد (ع) صلوات بفرست و فرج آن‌ها را تعجیل بفرما» نمی‌میرد، مگر اینکه قائم، مهدی f را درک کند.»

[مصباح المتهجد: ص 197، جنۀ الامان: ص 421 در حاشیه/ بحارالانوار. ج 86. کتاب نماز 8. ابواب نماز فضیلت روز و شب جمعه ـ باب چهارم. ح 51]

33. خود پیامبر (ص)  با رفع حجاب، ذاکر صلوات را می‌بیند و صدای او را می‌شنود

حضرت صادق (ع) فرموده است: «... هرگز نشد كه رسول خدا (ص) درباره چيزى كه واقع شد و گذشت، بگويد اى كاش چنين نشده بود.

و نيز از آن حضرت است که در تفسیر آيه شريفه‏ (إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِ‏) [احزاب: 56] فرمود: يعنى ثنا و ستايش کرده و به آن حضرت درود و سلام بفرستيد. من عرض كردم: از كجا پيامبر (ص) مي‌داند كه ما چنين نموده‏ايم؟ فرمود: حجاب‌ها براى حضرت كنار مي‌رود، مى‏بيند و مى‏شنود. عرض كردم: از چه راهى معلوم مى‏شود كه انسان واقعاً مؤمن است؟ فرمود: با تسليم شدن به خدا و راضى بودن به آنچه که به او می‌رسد، گرچه مطبوع طبع‌اش نباشد.»

[مشکاۀ الانوار: ص 17-35/ بحارالانوار. ج 68. کتاب ایمان و کفر 5. باب شصت و سوم. ح 76]

34. صلوات بعد از وفات پیامبر (ص) هم مستقیما به پیامبر (ص) رسیده و حضرت پاسخ سلام و صلوات را می‌دهند

از متن روایات چنین برمی‌آید که صلوات و سلام بر پیامبر (ص) حتی بعد از وفات ایشان هم به‌صورت مستفیم به پیامبر (ص) می‌رسد و هم ایشان پاسخ می‌دهند و هم فرشتگان، فرشتگان مأمور مخصوص ابلاغ سلام و صلوات بر پیامبر (ص) هستند.

امام موسی بن جعفر (ع) از پدران بزرگوارش از امیر مؤمنان (ع) روایت نموده که فردی یهودی درباره فضیلت محمد (ص) بر سایر انبیا (ع) سؤال نمود و گفت: خداوند به فرشتگان‌اش دستور داد که برآدم (ع) سجده کنند. امام فرمود: «خداوند فضیلتی برتر، از این به محمد (ص) داد و آن اینکه ذات الهی بر او درود فرستاد و به فرشتگان‌اش امر نمود که بر او درود فرستند، و عبادت همه آفرینندگان تا روز قیامت با صلوات بر محمد (ص) همراه است. خداوند فرمود: همانا خداوند و فرشتگان‌اش بر پیامبر (ص) درود می‌فرستد پس ای کسانی‌که ایمان آورده­اید، بر او درود فرستاده و در برابر فرمان‌هایش کاملاً تسلیم باشید.

پس هرکس در زندگی و بعد از زندگی‌اش بر او درود فرستد، خداوند  ده برابر آن بر خود او درود می‌فرستد و به ازای هر صلواتی، ده حسنه به او می‌دهد، و هرکس به آن حضرت بعد از وفات‌اش درود بفرستد، پیامبر (ص) نسبت به این درود فرستادن آگاه گشته و جواب سلام او را می دهد. زیرا خداوند عزوجل دعاها و خواسته‌های بندگان‌اش را به اجابت نمی‌رساند تا اینکه بر پیامبر (ص) خود درود فرستند و این فضیلت بسی برتر از فضیلتی است که خداوند به آدم داد.

سپس امام علی (ع) به مواردی اشاره کرد که خداوند امت محمد (ص) را بر سایر امت‌ها برتری داده از جمله اینکه: هرکس به پیامبر (ص) درود بفرستد، خداوند  ده حسنه به او داده و ده کار بد را از کارنامه اعمال او پاک می‌کند. همان‌گونه که او بر پیامبر (ص) درود فرستاده است، خداوند  نیز به خود او درود می‌فرستد.»

[ارشاد القلوب: ص 219 و 223/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 59]  

امام محمد باقر (ع) فرمود: «فرشته‌ای از فرشتگان از خداوند خواست تا به او این توانایی را بدهد که سخنان آدمیان را بشنود. خداوند هم خواسته او را اجابت کرد. اکنون آن فرشته تا روز قیامت مأمور است که هر‌کس بگوید: صلی الله علی محمد و آله، فرشته جواب می‌گوید: و علیک السلام. به  رسول خدا (ص) عرض می‌کند: ای رسول خدا!  فلانی به شما سلام می‌رساند و رسول خدا (ص) هم جواب می‌دهد: و علیه السلام.»

[امالی طوسی ج 2: ص 290/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب بیست و نهم. ح 61] و [امالی طوسی ج 2: ص 67/ بحارالانوار. ج 97. کتاب جهاد. ابواب زیارت پیامبر (ص) ـ باب سوم. ح 2]  

ابوهریره گوید: رسول خدا (ص) فرمود: «در روز جمعه زیاد بر من صلوات بفرستید، زیرا صلوات‌های شما در روز جمعه بر من عرضه می‌گردد.»

[درر المنثور ج 5: ص 218/ بحارالانوار. ج 91. کتاب ذکر و دعا 2. ابواب ذکرها و فضیلت‌های آن ـ باب سی‌ام. ح 6]  

ابوالدنیا معمّر مغربی از امیرمؤمنان (ع) روایت کرد و گفت: «از رسول خدا (ص) شنیدم که فرمود: قبر مرا محل سجده و خانه‌هایتان را محلّ قبر قرار ندهید و هرجا بودید بر من صلوات بفرستید، زیرا صلوات و سلام شما به من می‌رسد.»

[بحارالانوار. ج 80. کتاب نماز 2. ابواب مکان نمازگزار ـ باب پنجم. ح 24]

امام صادق (ع) فرمود: «چهار گروه هستند که صدای آفریدگان را می­شنوند: پیامبر (ص)، حورالعین، بهشت و آتش؛ پس هر بنده­ای که بر پیامبر (ص) صلوات یا سلام بفرستد، به او می­رسد و او می­شنود؛ هرکس بگوید: «اللهم زوِّجنا من حورالعین»، {خدایا، حورالعین را به ازدواج ما دربیاور.} آن‌ها می­شنوند و می­گویند: پروردگارا، فلانی از ما خواستگاری کرد، پس ما را به ازدواج او درآور؛ هرکس بگوید: «اللهم أدخلنی الجنة»، {خدایا، مرا وارد بهشت نما}، بهشت می­گوید: خدایا، او را در من سکونت ده؛ هر کس از آتش به خدا پناهنده شود، آتش می­گوید: پروردگارا، او را از من، در پناه خود گیر.»

[الخصال ج 1: ص 94/ بحارالانوار. ج 83. کتاب نماز 5. ابواب مکان نمازگزار ـ باب سی و هشتم. ح 38]

از امام علی (ع) نقل کرده­اند که رسول خدا (ص) فرمود: «هرکس پس از اینکه از دنیا رفتم به زیارت قبر من آید، همچون کسی است که در دوران زنده بودنم به زیارت من آمده. هرکس نتوانست به زیارت قبر من بیاید؛ پس بر من درود و سلام فرستد زیرا آن به من می­رسد.»

[دعائم الاسلام ج 1: ص 296/ بحارالانوار. ج 96.  ابواب مدینه ـ باب اول. ح 16]  

ادامه دارد...