مسعود ده نمکی

یاداشت میهمان

http://www.navandi.ir/post-88.aspx

سیدمجتبی ناوندی

"اخراجی ها" نام پرفروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران است که "مسعود ده نمکی" دو قسمت آن را کارگردانی کرده و اکنون هم تهیه کننده "اخراجی ها 3" است و هم آن را کارگردانی می کند. اولین سری فیلم سینمایی "اخراجی ها" یا همان "اخراجی ها 1" سال 86 به روی پرده نقره ای سینماهای کشور رفت و فروش بی سابقه اش باعث شد آوازه این فیلم، به آنسوی مرزهای ایران اسلامی نیز برود. "اخراجی ها 2" نیز سال 87 به نمایش درآمد و با چنان استقبالی روبرو شد که حتی رکورد "اخراجی ها 1" را هم شکست .

اکنون "مسعود ده نمکی" که در هر حوزه ای ورود پیداکرده، "خبرساز" شده است، در حالی "اخراجی ها 3" را می سازد که به نظر می رسد استقبال از این فیلم، بیشتر از 2 سری قبلی آن باشد.

اما به راستی دلیل موفقیت "اخراجی ها" چیست؟!

صاحب نظران فرهنگی و هنری درباره دلیل یا دلایل موفقیت فیلم سینمایی "اخراجی ها"، موارد متعددی را بیان می کنند، اما نکته مشترک در تمام موارد ذکر شده، این است که "اخراجی ها" با زبان مردمی، یک داستان مردمی و نزدیک به واقعیت های جامعه ما در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی را روایت می کند.

هر فردی فیلم اخراجی ها را تماشا کرده باشد می تواند شخصیت های جامعه را نزدیک به قالب یکی از شخصیت های این فیلم تصور کند؛ "روحانی"ها، بایرام"ها، "مجید پازوکی"ها، "حاج صالح گرینوف "ها، "مصطفی"ها، "میرزا"ها، "مرضیه"ها، "مادر بایرام"ها، "نرگس"ها، "همسر حاج صالح"ها، "مرتضی"ها، "پسر میرزا"ها، "کمالی"ها، "بیژن"ها، "دکتر کامران" و ...، با کمی بالا و پایین، همه در جامعه ما زندگی می کنند.

"اخراجی ها" داستان گروهی از مردم است که "حاج صالح" ها به آنها نگاه منفی و حذفی داشته و دارند؛ در واقع، "اخراجی ها" فریاد مردمی است که تمام تلاش خود را برای پیروزی انقلاب اسلامی بکار بستند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز با رای قاطع خود به "استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران"، بستر اجرای آرمان های انقلاب اسلامی را فراهم کردند و در حقیقت "جمهوری اسلامی" بازوی اجرایی و نقطه آغاز تحقق آرمان های انقلاب اسلامی و جهانی شدن این آرمان ها شد.

اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، "حاج صالح" هایی پیدا شدند که با "نگاه بسته به دیگران و نگاه کاملا باز به خود"، برداشت شخصی و سلیقه ای شان را به نام "دین" و "انقلاب اسلامی" به جامعه تزریق کردند که طبیعی بود به کام بسیاری از مردم خوش نیاید و به مرور زمان، گروه بزرگی از مردم انقلابی که مطابق سلایق شخصی و دستورات "گرینوف"ها رفتار نمی کردند، "برچسب باران" شوند و حضور آنها در صحنه سیاسی، به "انتخابات" و "راهپیمایی ها" محدود شود.

مردم انقلابی کشورمان، پس از پیروزی انقلاب اسلامی "حاج صالح"ها و یا بهتر بگویم "گرینوف"ها کم ندیده اند؛ در این میان، برخی از مردم خود را مجاب کردند با "حاج صالح"ها به عنوان"استخوان در گلو" برخورد کنند و گروهی دیگر از مردم، با این معضل برخورد دیگری داشتند؛ البته همین مردم در کنار "حاج صالح گرینوف" ها، "پسر میرزا"ها و حتی "کمالی" هایی که در برخی مواقع تحت تاثیر "گرینوف ها" قرار می گیرند، "روحانی" ها و "مرتضی"هایی را هم دیدند که نفرات این گروه هم کم نبوده و نیست ولی "حاج صالح" ها تلاش داشته و دارند با سانسور و یا تفسیر سلیقه ای کردار و گفتار امثال آن "روحانی"ها و همچنین "مرتضی" ها که نماد تفکر نزدیک به گفتمان انقلاب اسلامی و اسلام ناب محمدی(ص) هستند، حکم به اخراج بخش بزرگی از مردم بدهند تا جایشان تنگ نشود و بدین ترتیب "حاجی گرینوف"ها با اعمال سلایق شخصی خود، گفتمانی را که "برای اداره جهان برنامه دارد" و دلیل اصلی ترس دشمنان از آن، جهانی بودنش است، کنار گذاشته و به تبلیغ کاریکاتوری از "انقلاب اسلامی" و "نظام جمهوری اسلامی" که در حد "یک حزب، گروه و یا جناح سیاسی در نقطه ای از جهان" تقلیل یافته بود، پرداختند.

بخشی از همین "حاج صالح" ها بودند که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، شرایط کشور را به سمتی بردند که امام خمینی(ره) با صدور فرمان 8 ماده ای شان در حوزه اجتماعی، جلوی این گروه "انحصار طلب" و "اقتدارگرا" ایستادند و باز بخش دیگری از همین "حاجی گرینوف" ها بودند که بعداز جنگ تحمیلی، کارهایی کردند که رهبر فرزانه انقلاب با صدور فرمان 8 ماه ای شان درباره برخورد با مفاسد اقتصادی، جلوی بسیاری از فعالیت ها و اقدامات آنها را گرفتند.

اما در پایان می خواهم به این نکته نیز اشاره کنم که "اخراجی ها" نشان داد که می توان فیلمی در حمایت از "انقلاب اسلامی"، "جمهوری اسلامی"، "دفاع مقدس" و در کل "ارزش ها و آرمان های انقلاب اسلامی" ساخت که افراد با سلیقه ها و تیپ های مختلف از آن استقبال کنند و در پایان هر بار نمایش آن، یک پارچه در سالن های سینما سرپا بایستند و برای این فیلم کف بزنند و سازندگان آن را تشویق کنند؛ فقط به شرطی که این قبیل فیلم ها با احترام به شعور مردم، با زبان مردمی و در قالبی نزدیک به واقعیت های جامعه ساخته شوند؛ یعنی کاری که در فیلم نامه "اخراجی ها 1 و 2" پیگیری شد. انشاءالله "اخراجی ها 3" نیز چنین باشد و "آقا مسعود عزیز" بتواند با هنرمندی افرادی چون "اکبر عبدی"، "محمدرضا شریفی نیا"، "بهنوش بختیاری"، "رضا رویگری"، "فخرالدین صدیق شریف"، "ارژنگ امیرفضلی"، "مینا جعفری"، "شهره لرستانی"، "سید جواد هاشمی"، "امین حیایی"، "لیلا اوتادی"، "حلیمه سعیدی"، "ماشالله شاهمرادي"، "امير شجاعي"، "سيروس كهوري‌ نژاد"، "مريم سلطاني"، "علي‌ دهكردي"، "مريم‌ كاوياني"، "سيروس كهوري‌ نژاد"، "قاسم زارع"، "محمود مقامي"، "سپند اميرسليماني"، "رز رضوي"، "ابوالفضل همراه"، "حسام‌ نواب‌صفوي"، "امیر نوری" و سایر هنرمندانی که در ساخت این فیلم، ده نمکی را یاری می کنند ولی نامشان در لیست فوق ذکر نشد، "اخراجی ها 3" را بهتر، قوی تر و نزدیک تر به واقعیات جامعه بسازد تا مردم فهیم کشورمان، محصول زیبایی دیگر از "جبهه فرهنگی هنری انقلاب اسلامی" که اکنون هنرمندان "برچسب باران" شده توسط "حاج صالح گرنیف"ها نیز در این جبهه حضور فعال دارند را به تماشا بنشینند و از تماشای آن لذت ببرند.

والعاقبة للمتقین